Legenda
Dawno temu, gdy król Krak rządził Krakowem, w mieście pojawił się smok, który zamieszkał w jamie pod zamkiem. Żądał ofiary z krowy raz w tygodniu, a w razie odmowy porywał ludzi, co wzbudzało strach wśród mieszkańców. Mimo prób pokonania go przez wielu śmiałków, żadnemu się to nie udało, a stada bydła malały z tygodnia na tydzień.
Kiedy nadzieja na ratunek prawie znikła, do króla zgłosił się ubogi szewczyk, obiecując, że pokona smoka. Choć rycerze wyśmiali jego śmiałość, król dał mu szansę. Szewczyk wypchał barana siarką i zaszył go, a następnie podrzucił pod wejście do smoczej jamy. Smok, zwabiony zapachem, pożarł barana, po czym ogromne pragnienie zmusiło go do picia wody z Wisły bez końca. W końcu smok wypił tak dużo, że pękł.
Szewczyk został bohaterem Krakowa, a król nagrodził go sowicie. Na pamiątkę tego wydarzenia, w Krakowie do dziś można zobaczyć Smoczą Jamę i ziejącą ogniem figurę smoka wawelskiego.
Historia
Najstarszy zapis legendy o smoku wawelskim pochodzi z przełomu XII i XIII wieku i został spisany przez Wincentego Kadłubka w „Kronice polskiej”.
Grakch rządził sprawiedliwie, a jego poddani chcieli przekazać tron jego synom. Jednak jeden z synów zabił drugiego. Aby wyjaśnić tę tragedię, Kadłubek wprowadził postać smoka, nazywanego całożercą. Smok ten żądał co tydzień określonej liczby bydła, a w razie braku ofiar, porywał ludzi. Grakch, nie mogąc znieść tej sytuacji, potajemnie wezwał swoich synów i przedstawił im plan działania.
Smok w kulturze Krakowa i Polski
Smok Wawelski stał się bohaterem licznych opowieści i legend, które z czasem przerodziły się w literaturę dla dzieci i młodzieży. Jednym z najbardziej znanych literackich wcieleń smoka jest postać z książki „Porwanie Baltazara Gąbki” autorstwa Stanisława Pagaczewskiego. W tej powieści smok, nazwany Smokiem Wawelskim, jest detektywem, który na polecenie króla Kraka wyrusza do Krainy Deszczowców, aby odnaleźć zaginionego profesora Baltazara Gąbkę. Książka ta stała się podstawą dla popularnej animowanej serii telewizyjnej, która bawiła dzieci w czasach PRL.
Smok Wawelski jest także obecny w muzeach i na wystawach poświęconych historii Krakowa. W Smoczej Jamie pod Wzgórzem Wawelskim, gdzie według legendy miał mieszkać smok, znajduje się interaktywna wystawa, która przybliża zwiedzającym historię i legendy związane ze smokiem.
Smocza Jama jest jedną z większych osobliwości tego wzgórza. Powstała około 12 milionów lat temu w wyniku procesów krasowienia skał jurajskich. W wyniku działań Profesora Adolfa Szyszko-Bohusza, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, jaskinia została przystosowana do zwiedzania.
Jaskinia ma długość 270 metrów, z czego 81 metrów jest dostępne dla turystów. Wychodząc z jaskini, turyści znajdują się na wiślanym bulwarze, gdzie stoi rzeźba Smoka Wawelskiego, dłuta Władysława Chromego z 1972 roku. Rzeźba ta co trzy minuty zieje prawdziwym ogniem, co stanowi dodatkową atrakcję dla zwiedzających.
Wielka Parada Smoków w Krakowie
Co roku w Krakowie odbywa się Wielka Parada Smoków, jedno z największych wydarzeń kulturalnych miasta. W trakcie parady przez Rynek Główny przemaszerowują ogromne, dmuchane smoki, które rywalizują o miano najpiękniejszego. Impreza jest uzupełniona o widowisko nad Wisłą, gdzie smoki „tańczą” przy akompaniamencie muzyki, fajerwerków, laserów i dymu. To wydarzenie przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów z całego świata.
Legenda o smoku Wawelskim w życiu Krakowa
Smok Wawelski jest tak popularny w Krakowie, że wiele restauracji nazywa swoje dania nawiązując do legendy. W restauracji Trattoria Wawel znajdziemy pizze o nazwie: „SMOK WAWELSKI”, z kolei w restauracji Chopin miłośnicy amerykańskiej kuchni będą mogli skosztować burgera o nazwie: „HAMBURGER „SMOK WAWELSKI”.
